مروری بر تاریخ‌نگاری مبارزه ملی (ملّی مُجادله) در بسترِ جمهوری اولیۀ ترکیه

بررسی تاریخ‌نگاری ملّی مُجادله (مبارزه ملی) در بسترِ جمهوری اولیۀ ترکیه

نویسندگان

  • Zekrullah Rahil دانشجوی دکتری، گروه تاریخ، گرایش دوره جمهوری، مؤسسه علوم اجتماعی، دانشگاه کوجایلی، جمهوری ترکیه https://orcid.org/0000-0002-0311-1975

DOI::

https://doi.org/10.64226/sarj.v3i02.135

کلمات کلیدی:

مبارزۀ ملی, تاریخ‌نگاری جمهوری, هویت ملی،, ملی‌گرایی تُرکی, نوسازی

چکیده

این مقاله به بررسی تحولات پدیدآمده در تاریخ‌نگاریِ مربوط به تأسیس جمهوری تُرکیه و نقش آن در شکل‌گیری هویت ملی می‌پردازد. با گسست از ساختار چندقومیتی امپراتوری عثمانی، تاریخ‌نگاریِ جمهوری نخست بر پایه‌های سکولاریزاسیون، ملی‌گرایی و غرب‌گرایی شکل گرفت. در چهارچوب رهبری مصطفی کمال آتاتورک، «تز تاریخ تُرک» کوشید با بهره‌گیری از رشته‌هایی همچون باستان‌شناسی، انسان‌شناسی و زبان‌شناسی، مشروعیت دولت‌-ملت را تقویت کند. خاطرات، اسناد رسمی و نشریات معاصر نه‌تنها به تنوع منابع افزودند، بلکه زمینه‌ساز بروز گرایش‌های ایدئولوژیک گوناگون در نگارش تاریخ شدند. از دهه‌ی ۱۹۳۰ به بعد، تِز رسمی تاریخ در قالبی ملی‌گرایانه و بر پایه‌ی روش‌شناسی پوزیتیویستی بازتفسیر شد؛ در حالی‌که از دهه‌ی ۱۹۴۰ رویکردهای انسان‌گرایانه و از دهه‌ی ۱۹۷۰ «سنتز تُرک-اسلامی» در کانون توجه قرار گرفت. این پژوهش به‌طور اجمالی به ابعاد ایدئولوژیک، آکادمیک و فرهنگیِ تاریخ‌نگاریِ جمهوری نخست می‌پردازد؛ حوزه‌ای که به‌طور تنگاتنگ با سیاست‌های دولتی پیوند داشت و در شکل‌دهی به هویت مدرن تُرکی نقشی تعیین‌کننده ایفا کرد.

##submission.downloads##

چاپ شده

2026-10-20

شماره

نوع مقاله

مقاله ها

##plugins.generic.recommendBySimilarity.heading##

##plugins.generic.recommendBySimilarity.advancedSearchIntro##