مقایسۀ اوزان عروضی در آثار آفرینشی سد غزل اسدالله عفیف باختری و محمد صادق عصیان

چکیده

شعر شاعران بلخ، یکی از نماینده‌های خوب در حوزه و جغرافیای شعر فارسی‌دری بویژه افغانستان است. عروض میزان کلام منظوم است در برابر دستور، که میزان کلام منثور پنداشته می‌شود. با این فرضیه که در شعر دو شاعر بلخی (اسدالله عفیف باختری و محمدصادق عصیان) میزان بحرهای عروضی و زحافات آن با تفاوت‌هایی هم‌راه است. نتیجه و یافته‌ها نشان می‌دهد که اوزان عروضی بحرهای متفق‌الارکان (متقارب، رمل، رجز و هزج) و بحرهای مختلف‌الارکان (مضارع، مجتث و خفیف) را به‌کار گرفته‌اند. از زحافات مشهور و معروف همین بحرها(عفیف 19 وزن و 22 زحاف دارد و عصیان 17 وزن 21 زحاف) در شعر شان استفاده کرده‌اند. هدف پژوهش کنونی بررسی و دریافت اوزان عروضی در شعر این شاعران بوده و کدام شاعر نسبت به شاعر دیگر، بیشتر از زحافات و بحرهای عروضی استفاده کرده است، دریافت گردید. روش پژوهش تحلیلی-تبیینی است، که تکیه بر اشعار عفیف باختری و محمد صادق عصیان دارد، هم‌چنان پژوهشگر با استفاده از کتاب‌ها و مقاله‌های علمی مربوط به موضوع، نیز استناد جسته است. به پرسش‌های چون: کدام بحرهای عروضی و چه اندازه وزن‌ها را در شعر شان به‌کار گرفته‌اند، به آن پاسخ داد.